Kompresör ve Basınçlı Hava Mevzuatı hakkında tüm rehberler
Kompresör kullanan işletmeleri hangi düzenlemeler ilgilendirir?
Temel düzenleme 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'dir; bakım ve periyodik kontrol yükümlülükleri buradan doğar. Yeni makineler ve tanklar için Makine Emniyeti Yönetmeliği, Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği ve Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği uygulanır. Atık yağlar için Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, enerji tüketimi için ise 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu gündeme gelir.
Basınçlı kap periyodik kontrolü zorunlu mu?
Evet. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, kompresör hava tankı gibi basınçlı kapların yetkili kişilerce periyodik olarak kontrol edilmesini zorunlu kılar. Kontrol periyotları yönetmeliğin ekinde yer alır; hava tankları için uygulamada kontrol çoğunlukla yılda bir yapılır. Kontrolü, yönetmelikteki niteliklere sahip ve Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı yetkili kişiler yapabilir.
Periyodik kontrol raporu olmadan kompresör çalıştırılabilir mi?
Periyodik kontrolü süresi geçmiş veya kontrolde uygunsuz bulunmuş bir basınçlı kabın kullanılması mevzuata aykırıdır. İş müfettişi denetimlerinde bu durum idari para cezasına, ciddi bir risk tespit edilirse ilgili ekipmanın kullanımının durdurulmasına yol açabilir. Olası bir kazada, kontrol eksikliği işverenin sorumluluğunu doğrudan etkiler.
Kompresör bakımında sorumluluk kimdedir?
Mevzuat açısından iş ekipmanının güvenli durumda tutulması ve periyodik kontrollerinin yaptırılması işverenin sorumluluğundadır. Bakımı yapan servis, yaptığı işin teknik doğruluğundan; periyodik kontrolü yapan yetkili kişi ise kontrolün doğruluğundan sorumludur. Bu nedenle bakım ve kontrol raporlarının düzenli olarak saklanması, işverenin yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteren temel kanıttır.
CE işareti ve uygunluk beyanı neden önemlidir?
Piyasaya yeni arz edilen kompresörlerin Makine Emniyeti Yönetmeliği kapsamında, hava tanklarının ise basınçlı ekipman mevzuatı kapsamında CE işaretli olması ve uygunluk beyanıyla birlikte gelmesi gerekir. Bu belgeler makinenin temel güvenlik gerekliliklerini karşıladığını gösterir ve periyodik kontrolde de istenebilir. İkinci el veya ithal makine alırken bu belgelerin varlığı mutlaka kontrol edilmelidir.
ATEX yönetmeliği kompresörleri nasıl etkiler?
Patlayıcı ortam oluşabilecek alanlarda, yani kimya, boya, tahıl, un veya ahşap tozu bulunan tesislerde, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca bölge sınıflandırması yapılır. Bu bölgelerde kullanılan ekipmanın uygun Ex sınıfında olması gerekir; standart bir kompresör bu bölgelere yerleştirilmemelidir. Bakım çalışmalarında da kıvılcım oluşturmayan aletler ve iş izni prosedürleri uygulanır.
TS EN 1012-1 standardı neyi kapsar?
TS EN 1012-1, kompresörlerin tasarımı, imalatı, kurulumu ve kullanımıyla ilgili güvenlik gerekliliklerini tanımlayan standarttır. Mekanik, elektrik, termik, gürültü ve basınç kaynaklı tehlikelere karşı alınması gereken önlemleri ve kullanım kılavuzunda bulunması gereken bilgileri kapsar. Üreticiler Makine Emniyeti Yönetmeliği'ne uygunluğu gösterirken bu standarttan yararlanır.
Atık yağ ve kondens için hangi kurallar geçerli?
Kompresörden çıkan atık yağ ve yağlı filtreler tehlikeli atıktır; atık yağ Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, yağlı filtreler ise Atık Yönetimi Yönetmeliği uyarınca ayrı toplanmalı ve lisanslı firmalara teslim edilmelidir. Yağlı kondens de doğrudan kanalizasyona verilmemeli, bir yağ-su ayırıcıdan geçirilmelidir. Ayırıcıda tutulan yağ da atık yağ olarak bertaraf edilir.
Enerji verimliliği mevzuatı kompresörleri kapsıyor mu?
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kompresörlere özel bir hüküm içermez, ancak yıllık enerji tüketimi belirli bir eşiğin üzerindeki endüstriyel işletmelere enerji yöneticisi görevlendirme ve verimlilik çalışmaları yürütme yükümlülüğü getirir. Basınçlı hava sistemleri, bu çalışmalarda en sık ele alınan alanlardan biridir. Yeni elektrik motorları için ise asgari verimlilik sınıfı gereklilikleri uygulanmaktadır.
Denetimlerde en sık hangi eksiklikler tespit edilir?
En sık görülen eksiklikler; süresi geçmiş veya hiç yaptırılmamış basınçlı kap periyodik kontrolleri, tapalanmış veya ayarı değiştirilmiş emniyet ventilleri, kayıt altına alınmamış bakımlar, kompresör odasında yüksek gürültü ve atık yağların uygunsuz depolanmasıdır. Bakım ve kontrol raporlarının tek bir dosyada düzenli tutulması, bu eksikliklerin büyük kısmını önler.
Revizyon sonrası belgeler yenilenmeli mi?
Vida bloğu revizyonu gibi makinenin özelliklerini değiştirmeyen onarımlar, CE uygunluğunu etkilemez; yapılan iş servis raporuyla belgelenir. Ancak hava tankında kaynaklı bir onarım yapıldıysa veya tank değiştirildiyse, tankın yeniden periyodik kontrolden geçirilmesi gerekir. Makinenin çalışma basıncının artırılması gibi değişiklikler ise üretici onayı olmadan yapılmamalıdır.
Kompresörünüz için teklif alın
Kompresörünüzün marka, model veya gücünü belirtirseniz servis mühendisimiz en uygun teknik çözümü sunar.
- KEŞİF
- ÜCRETSİZ
- DÖNÜŞ
- MESAİ İÇİNDE
- SAAT
- Pzt–Cmt 08:00–19:00
İlgili Konular
- endüstriyel kompresör bakım ve servis hizmetleri
- Kompresör Tankı ve Basınçlı Kap Muayenesi
- Makine Emniyeti Yönetmeliği
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- ATEX Yönetmeliği
- Kompresör servisi seçerken nelere bakılmalı
- CE Uygunluk Beyanı ve Kompresör Bakımında Uygunluk Belgeleri
- Basınçlı Hava Kalite Sınıfları ve ISO 8573-1 Nedir